

.jpg)
نفتکشها در خط محاصره؛ آزمون تازه صادرات نفت ایران
گزارشها از تجمع بیش از ۱۴ نفتکش در جزیره خارک حکایت دارد؛ اما عبور کاروان از محاصره دریایی آمریکا هنوز تأیید نشده است.
گروه اقتصاد بینالملل | پایگاه خبری اقتصاد ایران
در حالی که محدودیتهای دریایی آمریکا علیه صادرات نفت ایران وارد مرحله تازهای شده، گزارشهای منتشرشده از آمادگی تهران برای ازسرگیری صادرات نفت و تحرکات جدید در پایانه نفتی جزیره خارک حکایت دارد؛ تحرکاتی که میتواند به یکی از مهمترین آزمونهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی روزهای اخیر تبدیل شود.
بر اساس گزارش یورونیوز در ۲۰ نوامبر، بیش از ۱۴ نفتکش در جزیره خارک مستقر شدهاند و تصاویر ماهوارهای و دادههای ردیابی کشتیها از آمادهسازی احتمالی آنها برای حرکت به سمت دریای عمان خبر میدهد. با این حال، گزارشهای منتشرشده درباره حرکت قریبالوقوع یک کاروان نفتی با تردیدهایی همراه است و تاکنون عبور این گروه از نفتکشها از محاصره دریایی بهطور قطعی تأیید نشده است. [۱]
محاصره دریایی و فشار بر صادرات نفت
آمریکا در ۱۸ نوامبر دامنه محدودیتهای دریایی خود را گسترش داد. بر اساس هشدار فرماندهی مرکزی آمریکا، کشتیهایی که در دریا محمولهای را از شناورهای مرتبط با بنادر یا سواحل ایران دریافت کنند، ممکن است مشمول اقدامات اجرایی محاصره شوند؛ حتی اگر خود آن کشتی وارد آبهای ایران نشده باشد.
این اقدامات میتواند شامل توقف، بازرسی، تغییر مسیر یا بازگرداندن محموله باشد. [۲]
به گزارش رویترز، صادرات نفت خام ایران پس از بازگشت محاصره در ماه ژوئیه، برای ماهها نزدیک به توقف بوده است؛ هرچند برخی محمولههای گاز مایع و سوختهای دیگر همچنان از مسیرهای مختلف صادر شدهاند. [۲]
انتقال نفت بین کشتیها؛ نشانهای از تلاش برای بازگشت؟
در ۱۹ نوامبر، شرکت ردیابی نفتکشها TankerTrackers.com از بارگیری نفت خام ایران در خلیج فارس از طریق انتقال بین دو کشتی خبر داد. رویترز گزارش داد که در صورت تکمیل صادرات این محموله، ممکن است این شناور نخستین کشتی حامل نفت خام ایران باشد که پس از بازگشت محاصره آمریکا در ماه ژوئیه موفق به صادرات میشود. [۳]
این تحرکات نشان میدهد که ایران در تلاش است با استفاده از روشهای مختلف حملونقل دریایی، مسیر صادرات نفت خود را دوباره فعال کند؛ اما موفقیت این تلاشها به میزان زیادی به واکنش نیروهای آمریکایی و وضعیت امنیتی آبراههای منطقه بستگی دارد.
خارک؛ نقطه حساس اقتصاد نفتی ایران
جزیره خارک یکی از مهمترین پایانههای صادرات نفت ایران به شمار میرود و بنا بر گزارش یورونیوز، حدود ۸۵ تا ۹۰ درصد صادرات نفت خام کشور از این پایانه انجام میشود. [۱]
به همین دلیل، هرگونه اختلال در فعالیت این جزیره میتواند مستقیماً بر درآمدهای ارزی، تأمین منابع مالی دولت و توان واردات کالاهای اساسی و مواد اولیه اثر بگذارد.
در شرایطی که اقتصاد ایران با محدودیتهای مالی و تجاری مواجه است، بازگشت صادرات نفت میتواند بخشی از فشار بر منابع ارزی را کاهش دهد؛ با این حال، تداوم محاصره و افزایش هزینههای حملونقل و بیمه دریایی، چشمانداز صادرات را همچنان با عدم قطعیت روبهرو کرده است.
افزایش خطر در تنگه هرمز
همزمان با تحولات صادرات نفت، گزارشهای دریایی از افزایش حوادث امنیتی در تنگه هرمز حکایت دارد.
الجزیره در ۲۱ نوامبر گزارش داد که مقامهای دریایی بریتانیا از دو حادثه مربوط به برخورد پرتابههای ناشناس با نفتکشها در نزدیکی عمان خبر دادهاند. این حوادث در شرایطی رخ داده که تردد کشتیها در یکی از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی جهان با محدودیت و خطرات بیشتری مواجه شده است. [۴]
افزایش ناامنی در تنگه هرمز میتواند هزینه بیمه کشتیها را افزایش دهد، مسیرهای حملونقل را طولانیتر کند و بر قیمت جهانی انرژی اثر بگذارد.
آزمون صادرات نفت و پیامدهای اقتصادی
تحرکات اخیر نفتکشها را میتوان بخشی از تلاش ایران برای کاهش فشار اقتصادی ناشی از محاصره دریایی ارزیابی کرد. با این حال، تجمع نفتکشها در خارک بهتنهایی به معنای شکسته شدن محاصره نیست و تحقق صادرات مستلزم عبور موفق شناورها از مسیرهای تحت نظارت و رسیدن محمولهها به مقصد است.
در صورت موفقیت صادرات، بخشی از درآمدهای نفتی ایران میتواند دوباره جریان پیدا کند؛ اما اگر محدودیتها ادامه یابد یا درگیریهای دریایی تشدید شود، فشار بر بازار ارز، تجارت خارجی و هزینههای تأمین کالا در اقتصاد ایران افزایش خواهد یافت.
در نهایت، تحولات پیشرو در آبهای خلیج فارس و دریای عمان تنها یک موضوع نظامی یا دریایی نیست؛ بلکه آزمونی برای توان صادراتی ایران، امنیت انرژی منطقه و ثبات بازارهای جهانی نفت محسوب میشود.
پایگاه خبری اقتصاد ایران | www.ireconews.com
منابع
۱. یورونیوز – آمادگی نفتکشها در جزیره خارک برای آزمون محاصره
آمریکا، ۲۰ نوامبر ۲۰۲۶
۲. رویترز – تشدید محاصره آمریکا با محدودیت انتقال نفت بین کشتیها، ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶
۳. رویترز – بارگیری نفت خام ایران در خلیج فارس از طریق انتقال بین کشتیها، ۱۹ نوامبر ۲۰۲۶
۴. الجزیره – برخورد پرتابهها با نفتکشها در تنگه هرمز، ۲۱ نوامبر ۲۰۲۶
ایران - تهران
09383147973
(3).jpg)





