

.jpg)
تحریم تازه نفتی آمریکا؛ واشنگتن به سراغ شبکه وصول درآمدهای نفت ایران رفت
وزارت خزانهداری آمریکا چهار فرد ایرانی را تحریم کرد؛ فشار جدید بر مسیر فروش نفت و بازگشت درآمدهای ارزی ایران
گروه اقتصاد بینالملل | پایگاه خبری اقتصاد ایران
وزارت خزانهداری آمریکا روز جمعه ۲۰ نوامبر ۲۰۲۶ از اعمال تحریمهای جدید علیه چهار فرد ایرانی خبر داد که به ادعای واشنگتن در شبکه فروش نفت ایران و وصول درآمدهای حاصل از معاملات نفتی نقش داشتهاند.
این اقدام در چارچوب برنامه موسوم به «عملیات طرد اقتصادی» (Operation Economic Outcast) انجام شده و بخشی از تلاش آمریکا برای محدود کردن منابع درآمدی ایران در شرایط تشدید فشارهای دریایی و اقتصادی به شمار میرود.
بر اساس اعلام وزارت خزانهداری آمریکا، افراد هدف این تحریمها بهعنوان واسطهها یا «امینان نفتی» فعالیت داشتهاند و در انتقال یا مدیریت درآمدهای حاصل از فروش نفت ایران در خارج از کشور نقش داشتهاند. واشنگتن مدعی است برخی از این افراد بخشی از درآمدهای نفتی را بهجای بازگرداندن به ایران، برای منافع شخصی نگه داشتهاند. [۱]
چه کسانی در فهرست تحریمها قرار گرفتند؟
بر اساس گزارش رویترز، چهار فردی که در اقدام جدید آمریکا هدف قرار گرفتهاند عبارتاند از:
محمدجواد باوند؛ مقام پیشین اطلاعات سپاه پاسداران که به ادعای آمریکا در شبکه واسطههای فروش نفت و وصول درآمدهای آن نقش داشته است.
مجید تاج؛ برادر مهدی تاج، رئیس فدراسیون فوتبال ایران، که به ادعای وزارت خزانهداری آمریکا در شبکه مرتبط با باوند فعالیت داشته است.
محمدحسین سروتی؛ فردی که آمریکا او را به شرکتهای واسطه در انتقال نفت ایران به پالایشگاههای مستقل چین مرتبط کرده است.
مجتبی عربنژاد؛ فردی که وزارت خزانهداری آمریکا مدعی است در فروش نفت و تأمین برخی قطعات مورد نیاز شرکت هواپیمایی ماهان نقش داشته است. [۲]
این اتهامات، مواضع رسمی دولت آمریکا درباره افراد تحریمشده است و در این گزارش بهعنوان ادعاهای واشنگتن مطرح میشود.
تحریمها چه محدودیتهایی ایجاد میکنند؟
قرار گرفتن افراد در فهرست تحریمهای دفتر کنترل داراییهای خارجی آمریکا (OFAC) به معنای مسدود شدن داراییهایی است که در حوزه صلاحیت آمریکا قرار دارند.
همچنین اشخاص و شرکتهای آمریکایی عموماً از انجام معاملات با افراد تحریمشده یا شرکتهایی که تحت مالکیت یا کنترل آنها قرار دارند، منع میشوند.
از آنجا که بخش مهمی از تجارت بینالمللی از مسیر نظام مالی مبتنی بر دلار انجام میشود، این محدودیتها میتواند بر فعالیتهای مالی و تجاری مرتبط با افراد و شبکههای هدف اثر بگذارد؛ حتی در مواردی که معامله مستقیماً در خاک آمریکا انجام نمیشود.
وزارت خزانهداری آمریکا همچنین هشدار داده است که شرکتها و مؤسسات مالی خارجی که در دور زدن تحریمها یا انتقال غیرقانونی درآمدهای نفتی ایران نقش داشته باشند، ممکن است با خطر تحریمهای ثانویه و محدودیت دسترسی به نظام مالی آمریکا مواجه شوند. [۱]
چین؛ مقصد مهم نفت ایران زیر فشار تحریمها
یکی از بخشهای مهم اقدام جدید آمریکا، ارتباط ادعایی شبکه تحریمشده با انتقال نفت ایران به پالایشگاههای مستقل چین است.
چین در سالهای اخیر یکی از مهمترین بازارهای نفت ایران بوده و پالایشگاههای مستقل این کشور در خرید نفت با تخفیف، نقش قابل توجهی داشتهاند.
با افزایش فشار بر شرکتهای واسطه، کشتیها، مؤسسات مالی و شبکههای حملونقل، هزینه و ریسک معاملات نفتی ایران میتواند افزایش یابد.
در چنین شرایطی، حتی اگر صادرات نفت بهطور کامل متوقف نشود، پیچیدهتر شدن مسیرهای پرداخت و وصول درآمدها ممکن است فاصله میان فروش نفت و دسترسی واقعی ایران به منابع ارزی را افزایش دهد.
پیامدهای اقتصادی؛ فروش نفت با درآمد قابل دسترس تفاوت دارد
تحریمهای جدید را باید در چارچوب فشار گستردهتر آمریکا بر صادرات نفت و شبکههای مالی ایران ارزیابی کرد.
برای اقتصاد ایران، مسئله فقط میزان نفت فروختهشده نیست؛ بلکه امکان دریافت، انتقال و استفاده از درآمدهای حاصل از آن نیز اهمیت دارد.
در صورت افزایش محدودیتها، پیامدهای احتمالی میتواند شامل موارد زیر باشد:
افزایش هزینه واسطهگری و نقلوانتقال مالی
دشوارتر شدن وصول درآمدهای نفتی در خارج از کشور
افزایش ریسک همکاری شرکتهای حملونقل و بیمه با طرفهای ایرانی
کاهش انعطافپذیری ایران در تأمین ارز برای واردات
افزایش فشار بر بازار ارز و تجارت خارجی در صورت تداوم محدودیتها
البته میزان اثرگذاری این تحریمها به نحوه اجرای آنها، همکاری کشورهای ثالث و توان شبکههای تجاری ایران برای تطبیق با محدودیتهای جدید بستگی دارد.
فشار بر شبکههای مالی؛ مرحله جدید جنگ اقتصادی
اقدام اخیر واشنگتن نشان میدهد که دامنه تحریمها از هدف قرار دادن مستقیم صادرات نفت و شناو
رهای حملکننده محموله، به سمت شبکههای واسطهای و مسیرهای وصول درآمد نیز گسترش یافته است.
در این الگو، هدف صرفاً جلوگیری از فروش نفت نیست؛ بلکه محدود کردن امکان تبدیل درآمد حاصل از فروش به منابع مالی قابل استفاده برای اقتصاد ایران است.
برای تهران، چالش اصلی در چنین شرایطی حفظ جریان صادرات، کاهش هزینههای مبادله و اطمینان از دسترسی واقعی به درآمدهای ارزی خواهد بود.
جمعبندی
تحریم چهار فرد ایرانی در ۲۰ نوامبر، نشانهای از تداوم فشار اقتصادی آمریکا بر شبکه فروش و وصول درآمدهای نفتی ایران است. این اقدام بهتنهایی به معنای توقف کامل صادرات نفت نیست، اما میتواند هزینه و پیچیدگی دسترسی به درآمدهای نفتی را افزایش دهد.
در شرایطی که اقتصاد ایران با محدودیتهای تجاری و مالی مواجه است، سرنوشت درآمدهای نفتی بیش از گذشته به امنیت مسیرهای صادرات، همکاری کشورهای مقصد و امکان انجام مبادلات مالی وابسته خواهد بود.
منابع
۱. وزارت خزانهداری آمریکا، ۲۰ نوامبر ۲۰۲۶: Operation Economic Outcast Targets Corrupt Regime Insiders Exploiting Iran’s Oil Sector for Personal Gain
۲. رویترز، ۲۰ نوامبر ۲۰۲۶: US Treasury sanctions Iranian “trustees” collecting oil revenues
۳. خبرگزاری آناتولی، ۲۱ نوامبر ۲۰۲۶: US sanctions Iranian oil traders, government insiders over alleged oil revenue scheme
ایران - تهران
09383147973
(3).jpg)





