بار اینترنت بر دوش «سیارها»

گزارش رگولاتوری زمستان ۱۴۰۴ نشان می‌دهد که همچنان ضریب نفوذ اینترنت ثابت نزولی است اما ضریب نفوذ اینترنت همراه در حال گسترش است. این آمار در حالی منتشر می‌شود که از ۹ اسفند به مدت نزدیک به ۳ ماه اینترنت کشور قطع بوده است.
بر اساس گزارش سازمان تنظیم مقررات، تعداد مشترکان تلفن و اینترنت ثابت نسبت به زمستان سال ۱۴۰۳ کاهش چشم‌گیری داشته اما ارتباطات سیار رشد قابل‌توجهی داشته است. به‌رغم برنامه‌های اعلامی وزارت ارتباطات در زمینه افزایش مشترکان اینترنت ثابت، گزارش رگولاتوری نشان می‌دهد در زمستان ۱۴۰۴ این فناوری حدود ۲۷۰ هزار مشترک، کمتر از پاییز همان سال داشته و حتی نسبت به زمستان ۱۴۰۳ نیز با کاهش بیش از ۲ درصدی مواجه شده است. همچنین گزارش رگولاتوری درباره زمستان ۱۴۰۴، نشان‌دهنده ضریب نزدیک به ۲۰۰ درصدی دارد که خود حکایت از تداوم بحران عمیق جذب مشترک در اینترنت ثابت و فیبر نوری دارد.

آمارهای زمستان ۱۴۰۴ نشان می‌دهد ضریب نفوذ تلفن همراه در ایران با رشدی محسوس نسبت به مدت مشابه سال قبل (۱۸۹.۶۰ درصد) به ۱۹۷.۶۸ درصد رسیده است. این بدان معناست که تعداد سیم‌کارت‌های فعال در کشور، تقریبا دو برابر جمعیت کل ایران است و تعداد کل مشترکان تلفن همراه به ۱۷۱‌میلیون و ۱۱۳ هزار و ۸۰۲ مشترک بالغ شده است.

در بخش اینترنت پهن‌باند سیار نیز روند صعودی ادامه داشته و ضریب نفوذ اینترنت همراه از ۱۳۹.۷۱ درصد در زمستان سال گذشته به ۱۴۴.۳۹ درصد در زمستان ۱۴۰۴ افزایش یافته است. تعداد کاربران اینترنت همراه در کشور اکنون به ۱۲۴‌میلیون و ۹۸۵ هزار و ۴۷۳ مشترک رسیده است.

در نقطه مقابل، تلفن ثابت سنتی روند افول خود را، که ماه‌های قبل هم وجود داشته، حفظ کرده و ضریب نفوذ آن با کاهشی نزدیک به یک درصد، از ۳۲.۶۷ درصد به ۳۱.۶۳ درصد رسیده که نشان‌دهنده جمع‌آوری یا غیرفعال شدن خطوط ثابت شهری و روستایی است. بزرگ‌ترین چالش ارتباطی کشور، کماکان شکاف عمیق میان بخش سیار و ثابت است. ضریب نفوذ پهن‌باند ثابت در زمستان ۱۴۰۴ با روندی کاهشی نسبت به زمستان سال گذشته (۱۲.۹۹ درصد) به ۱۲.۶۲ درصد سقوط کرده است. تعداد کل مشترکان پهن‌باند ثابت با ریزش مواجه شده و از ۱۱.۱۶‌میلیون به ۱۰‌میلیون و ۹۲۴ هزار و ۵۱۳ مشترک کاهش یافته است.

همچنین بخش فیبر نوری معروف به پروژه توسعه فیبر نوری (FTTX)، بر اساس گزارش اعلام شده از سوی سازمان تنظیم مقررات، رشد قابل‌توجهی داشته است و از بیش از ۸‌میلیون خانوار (۸.۰۶) در زمستان ۱۴۰۳ به ۹‌میلیون و ۲۳۸ هزار و ۸۶۵ خانوار در زمستان ۱۴۰۴ رسیده است. با این حال نکته عجیب این آمار در این است که از این مقدار خانوار، تنها ۱‌میلیون و ۹ هزار و ۴۹۴ مشترک عملا به این سرویس وصل شده‌اند. این آمار می‌گوید که به‌رغم اینکه بیش از ۸‌میلیون خانوار در کشور تحت پوشش فیبر نوری هستند، در عمل تمایلی به خرید اینترنت فیبر نوری ندارند و همچنان از اینترنت همراه استفاده می‌کنند. کارشناسان هزینه بالای خرید فیبر نوری و قطع شدن سه‌باره اینترنت در سال ۱۴۰۴ را جزو عواملی می‌دانند که کاربران را به سمت همان اینترنت همراه سوق داده است.

این آمار همچنین نشان می‌دهد که در بازار اپراتورهای ثابت، کنسرسیوم مخابرات و UNSP با ۹۱ درصد سهم بازار، حاکم مطلق هستند و شرکت‌های FCP و Servco هرکدام تنها ۴ درصد از این بازار را در اختیار دارند. بازار ارتباطات سیار کشور هم کماکان در انحصار دو اپراتور اصلی است و تغییر شگرفی در سهم بازار مشترکین فعال تلفن همراه دیده نمی‌شود. به این ترتیب که همراه اول با ۵۴ درصد سهم بازار (۹۲۸۹۵۷۲۵ مشترک فعال) در رتبه نخست قرار دارد و ایرانسل با ۴۲ درصد سهم بازار (۷۲۲۰۳۸۹۳ مشترک فعال) در رتبه دوم قرار دارد. سهم رایتل هم ۴ درصد سهم بازار (۶۰۱۴۱۸۴ مشترک فعال) است.