سراسیمگی غول‌های مالی دنیا از جنگ ایران

بانک جهانی و صندوق بین‌المللی پول که تا دیروز شعار انرژی پاک می‌دادند امروز سراسیمه به سمت تأمین مالی پروژه‌های نفت و گاز دویده‌اند.
جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران فقط خاورمیانه را به هم نریخته. بلکه اولویت‌های غول‌های مالی دنیا را هم زیر و رو کرده.صندوق بین‌المللی پول (IMF) و بانک جهانی که همیشه شعار «توسعه پایدار» و «انرژی پاک» می‌دادند، الان یک مرتبه معادله را عوض کرده‌اند. به جای پروژه‌های بلندمدت سبز، رفته‌اند سراغ مدیریت بحران و پر کردن چاله‌های مالی کشورهایی که از شوک انرژی جنگ علیه ایران کمر راست نکرده‌اند.
قبل از جنگ، بانک جهانی قول ۱۵۰ میلیارد دلار در سال برای مقابله با تغییرات اقلیمی و توسعه داده بود. اما حالا خبری از آن حرف‌ها نیست.کشورهای واردکننده انرژی حسابی گرفتار شده‌اند. قیمت سوخت رفته بالا، تورم دندان‌گیر کرده و التماس‌شان به درِ این دو نهاد افتاده. کریستالینا جورجیوا، رئیس صندوق، مجبور شده قبول کند «۱۲ کشور یا بیشتر» دیگر درمانده شده‌اند و دنبال وام گرفتن هستند.

قضیه عکس شد؛ بانک جهانی برگشت به نفت و گاز!
جالب اینجاست همان بانک جهانی که تا دیروز با سوخت فسیلی می‌جنگید، امروز دارد بودجه پروژه‌های نفت و گاز را دوباره تصویب می‌کند. کارشناسان می‌گویند: «الان نوبت بقا است، نه محیط زیست.»بین ۲۰ تا ۵۰ میلیارد دلار وام فوری برای کشورهای فقیر و واردکننده انرژی روی میز است. اما سوال اینجاست: این پول‌ها با چه بند و بستگی‌ای داده می‌شود؟وام‌هایی که گلو را می‌فشاردنگرانی اصلی همان شروط معروف صندوق است: دست بکشید روی یارانه‌ها، گرانی سوخت را قبول کنید، مالیات‌ها را ببرید بالا. یعنی درست وقتی که مردم قدرت خریدشان رفته به باد.جنات بن عبدالله، کارشناس اقتصاد سیاسی در گفت‌وگو با الجزیره، می‌گوید: «جنگ این نقش را نساخته، فقط نقاب را کنار زده. صندوق و بانک جهانی همیشه اهرم قدرت غرب بوده‌اند.
برخی کارشناسان می‌گویند این دو نهاد فقط برای فرار از بحران فعلی چرخش تاکتیکی داشته‌اند. قبلاً هم در کرونا و جنگ اوکراین این کار را کردند. بعد از فروکش ماجرا، برمی‌گردند سراغ همان دستور کار سابق.اما این جنگ با قبلی‌ها فرق دارد. چون جنگ علیه ایران، شوک انرژی، تورم افسارگسیخته و بحران بدهی را با هم خلط کرده. همین موضوع، دست غول‌های مالی را حسابی بسته است.در پشت صحنه، همه می‌دانند آرامش بازار انرژی بدون ثبات در منطقه ممکن نیست. حالا صندوق و بانک جهانی هم دارند این را با پوست و استخوان حس می‌کنند.