تلاش پاکستان برای پایان جنگ

در شرایطی که تحرکات دیپلماتیک برای مهار تنش‌ها میان ایران و آمریکا شدت گرفته، وزیر کشور پاکستان در کمتر از یک هفته برای دومین‌بار راهی تهران شد؛ سفری که به گفته رسانه‌ها با حس فوریت انجام شده است. همزمان سنای آمریکا به کاهش اختیارات جنگی ترامپ رأی داد.
مجلس سنای آمریکا در حالی پس از هفت تلاش ناکام با تصویب قطعنامه‌ای، اختیارات رئیس‌جمهور این کشور را برای فرماندهی و آغاز عملیات نظامی علیه ایران محدود کرده که تشدید تحرکات حاکی از آن بوده که همه طرف‌ها به دنبال امکان یافتن یک راهکار برای  خروج از درگیری‌ کنونی با ابعاد منطقه‌ای و بین‌المللی است.  در همین راستا وزیر کشور پاکستان در کمتر از یک هفته برای بار دوم عازم تهران شده است. همزمان عراقچی هم برای نشستی با  محوریت تنگه هرمز و به ریاست چین، راهی نیویورک می‌شود.

 شب شلوغ کنگره
در این قمار ژئوپلیتیک، سنای ایالات متحده شامگاه سه‌شنبه شبی پرهیاهو را سپری کرد. مجلس سنای آمریکا در اقدامی کم‌سابقه و پس از هفت بار تلاش ناموفق دموکرات‌ها، سرانجام به قطعنامه‌ای رای داد که اختیارات نظامی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور این کشور را برای به راه انداختن جنگ علیه ایران محدود می‌کند. این قطعنامه اختیارات دونالد ترامپ را برای فرماندهی و آغاز عملیات نظامی علیه ایران در حالی محدود کرد که این اقدام، نخستین موفقیت و پیشروی بزرگ دموکرات‌ها در این زمینه پس از هفت تلاش ناکام قبلی  به شمار می‌رود.

بنا به گزارش آناتولی، مجلس سنا با اکثریت ۵۰ رای موافق در برابر ۴۷ رای مخالف، با خروج این قطعنامه از کمیته مربوطه و ارجاع آن به صحن علنی موافقت کرد.  در این رای‌گیری، چهار سناتور جمهوری‌خواه به نام‌های ‌سوزان کالینز‌ از ایالت مین، ‌لیزا مورکوفسکی‌ از ایالت آلاسکا، ‌رند پال‌ از ایالت کنتاکی و ‌بیل کاسیدی‌ از ایالت لوئیزیانا صف خود را از حزب جمهوری‌خواه جدا کردند و برای پیشبرد این طرح به دموکرات‌ها پیوستند. این در حالی بود که در جبهه مقابل، ‌جان فترمن‌ از ایالت پنسیلوانیا، تنها سناتور دموکراتی بود که علیه این قطعنامه رای داد.  بنا به گزارش خبرگزاری رسمی عراق، از آنجا که این اقدام مستقیما قدرت اجرایی رئیس‌جمهور را به عنوان فرمانده کل قوا محدود می‌کند، کمابیش قطعی است که ترامپ این قطعنامه را وتو خواهد کرد.

 خط داغ واشنگتن-تل‌آویو
همزمان با تصویب طرح کنگره برای محدودسازی اختیارات رئیس کاخ سفید، خطوط تلفن میان واشنگتن و تل‌آویو داغ‌تر از هر زمان دیگری بود.  رسانه‌های عبری زبان روز چهارشنبه، ۲۰ مه، از گفت‌وگوی تلفنی دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی خبر دادند. این رسانه‌ها، زمان این تماس را شامگاه سه‌شنبه و آن را طولانی و تعیین‌کننده توصیف کردند. ترامپ و نتانیاهو روز یکشنبه نیز تلفنی درباره ایران رایزنی کرده بودند.  تماس‌های تل‌آویو و واشنگتن در حالی شدت گرفته است که واشنگتن پست به دونالد ترامپ توصیه کرده با نادیده گرفتن مشاوران نظامی جنگ‌طلبش مسیر انعقاد یک توافق با ایران را در پیش بگیرد. مکس بوت، ستون‌نویس واشنگتن پست و عضو ارشد شورای روابط خارجی ایالات‌متحده در مقاله‌ای به رئیس‌جمهور ایالات متحده هشدار داد که ژنرال‌های جنگ‌طلب پشت میزنشینی که جنگ‌افروزی علیه ایران را به او توصیه کرده و می‌کنند به‌سادگی در اینکه قدرت هوایی آمریکا چه دستاوردی را بتواند رقم بزند مبالغه کرده و همزمان ایران و پاسخی که می‌تواند به تجاوزگری بدهد را دست‌کم گرفتند.

 سفر مجدد وزیر کشور پاکستان به ایران
در فضای تشدید تحرکات دیپلماتیک و جنگی؛ رسانه‌ها روز چهارشنبه از سفر محسن نقوی، وزیر کشور پاکستان به تهران خبر دادند. این دومین سفر وزیر کشور پاکستان به تهران در کمتر از یک هفته است. در رابطه با این سفر ناگهانی، خبرنگار اکسپرس تریبون پاکستان عنوان کرد که دومین سفر این مقام پاکستانی در کمتر از یک هفته نشان‌دهنده حس فوریت در مذاکرات است.  اکسپرس تریبیون در این رابطه افزود که نقوی پس از بازگشت از سفر قبلی، روز سه‌شنبه در کویته با نخست‌وزیر و فیلد مارشال، فرمانده ارتش پاکستان دیدار کرد و آنها را در جریان جزئیات دیدارهای خود در تهران قرار داد. این در حالی است که یک منبع دیپلماتیک به رسانه عربستانی الحدث گفت که همکاری میان ایران و پاکستان طی دو هفته گذشته  کاهش یافته است.  این منبع در ادامه مدعی اختلاف مواضع میان ایران و پاکستان بر سر کانال‌های مذاکرات و مکان برگزاری آن شد. از سوی دیگر، منابع آگاه به العربیه اطلاع داده‌اند که عاصم ‌منیر، فرمانده ارتش پاکستان احتمالا روز پنج‌شنبه به ایران سفر خواهد کرد.

 سفر عراقچی به نیویورک
در سمت و سوی دیگر و در میانه تحولات فعلی، گزارش‌ها درباره احتمال سفر وزیر امور خارجه کشورمان به نیویورک واکنش‌هایی را در پی داشته است. در واکنش‌ها به این گزارش‌ها، سخنگوی دستگاه دیپلماسی ایران عنوان کرد که احتمال سفر وزیر خارجه کشورمان به نیویورک وجود دارد. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، در این رابطه عنوان کرد که با توجه به ریاست دوره‌ای چین بر شورای امنیت سازمان ملل و برنامه این کشور برای برگزاری نشست ویژه وزرای خارجه درباره مباحث مرتبط با صلح و امنیت بین‌المللی، سید عباس عراقچی نیز برای شرکت در این نشست  دعوت شده‌ است. سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: این نشست علنی شورای امنیت سازمان ملل برای روز ۲۶ مه(پنجم خرداد) پیش‌بینی شده و البته با توجه به برنامه کاری فشرده وزیر امور خارجه، شرکت در آن هنوز قطعی نشده است. بقایی در پایان توصیه کرد: «مراقب توطئه‌های دشمن در انتشار اخبار و تصاویر فیک باشیم و بر اساس آنها تجزیه و تحلیل نکنیم.»

 دورخیز برای تنش؟
تحولات و گزارش‌های مذکور در حالی خود را نمایان می‌کند که روزنامه وال‌استریت ژورنال در گزارشی به نقل از منابع آگاه ادعا کرد که آمریکا و اسرائیل در حال آماده‌سازی مقدمات جهت اجرای یک حمله نظامی علیه ایران در روزهای آینده هستند.  به گزارش خبرگزاری رسمی عراق، این روزنامه به نقل از میانجی‌های منطقه‌ای و مقامات مطلع آمریکایی گزارش داد که موضع تهران در گفت‌وگوهای جاری با واشنگتن برای پایان دادن به این نبرد، تفاوت چندانی با دوره‌های گذشته مذاکرات نداشته است و ایجاد هرگونه پیشرفت ملموس جهت دستیابی به یک توافق فراگیر همچنان در ‌هاله‌ای از ابهام قرار دارد. از سوی دیگر، نیوزویک‌ با اشاره به نشانه‌های فروپاشی آتش‌بس شکننده و بازگشت تنش‌های نظامی، ۵ سناریوی احتمالی را برای آینده جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران ترسیم کرد. 

این مجله به تاریخ ۱۹ مه، نوشت: «دولت ترامپ گزینه‌های نظامی جدید را از نظر دور نمی‌دارد، درحالی‌که در این میان پرسش‌های فزاینده‌ای مطرح است مبنی بر اینکه آیا ایران برای جلوگیری از جنگ تن به امتیازدهی خواهد داد یا اینکه روی عامل زمان و فرسایش اقتصادی و سیاسی واشنگتن شرط‌بندی کرده است.» نیوزویک یکی از محتمل‌ترین سناریوها را بازگشت آمریکا به حملات نظامی برای مجبور کردن ایران به بازگشت به میز مذاکره با شروطی بهتر دانست.  براساس این سناریو، کاخ سفید ممکن است برای وادار کردن تهران به دادن امتیاز در خصوص برنامه هسته‌ای یا آزادی کشتیرانی، ضربات نظامی جدیدی را آغاز کند تا ترامپ بتواند موفقیت راهبرد «دیپلماسی توام با اجبار» خود را اعلام کند. بر اساس این گزارش، پایدارترین سناریو همچنین این است که ایران پیش از آغاز یک جنگ گسترده، با یک حل و فصل سیاسی موافقت کند. این مجله در عین حال واقع‌بینانه‌ترین سناریوی منفی را تبدیل شدن جنگ به یک وضعیت فرسایشی مزمن عنوان کرد که این وضعیت همراه با حملات متقابل آمریکا و ایران و ایجاد اختلال همیشگی در کشتیرانی در تنگه هرمز خواهد بود. 

نیوزویک در تشریح این سناریوی سوم نوشت: «ایران برای آسیب رساندن به واشنگتن نیازی به برقراری توازن نظامی مستقیم ندارد، بلکه ناامن کردن یا بسته نگه داشتن تنگه هرمز برای ایجاد یک شوک اقتصادی گسترده در سطح جهان کافی است.»  بنا به این گزارش، سناریوی چهارم، ورود علنی کشورهای حوزه خلیج فارس به جنگ خواهد بود. این مجله هشدار داد که ورود علنی این کشورها به جنگ می‌تواند منطقه را به سمت یک رویارویی منطقه‌ای همه‌جانبه با هزینه‌های بسیار سنگین سوق دهد.  آخرین سناریو که این مجله آن را محتمل‌ترین گزینه می‌داند، تداوم یک آتش‌بس ظاهری و صوری است؛ در این وضعیت، تحریم‌ها، محاصره دریایی، تنش در تنگه هرمز، حملات سایبری و حملات پهپادی بدون اعلام یک جنگ همه‌جانبه ادامه خواهد یافت.