جنگ ایران، اقتصاد آمریکا را تکان داد

 گزارش دانشگاه میشیگان به‌عنوان یکی از ناظران اصلی وضعیت اقتصادی در ایالات متحده نشان می‌دهد، انتظارات تورمی آمریکایی‌ها در آوریل ۲۰۲۶ به بالاترین سطح از بحران تعرفه‌ای سال گذشته رسیده است.
اعتماد مصرف‌کننده در آمریکا در آوریل ۲۰۲۶ حدود ۱۱ درصد سقوط کرد و شاخص کلی آن به ۴۷.۶ رسید؛ این پایین‌ترین سطح در ماه‌های اخیر بود. این افت که از ابتدای درگیری نظامی با ایران آغاز شده، حالا با یک سیگنال نگران‌کننده‌تر همراه شده، مبنی بر اینکه انتظارات تورمی یک‌ساله از ۳.۸ درصد در مارس به ۴.۸ درصد در آوریل جهش کرده است. این بزرگترین افزایش ماهانه از آوریل ۲۰۲۵ تا کنون بوده است.

انتظارات تورمی بلندمدت هم از ۳.۲ به ۳.۴ درصد رسید، یعنی بالاترین سطح از نوامبر ۲۰۲۵. داده‌های نظرسنجی دانشگاه میشیگان نشان می‌دهد ۵۳ درصد از پاسخ‌دهندگان در آوریل به‌صراحت از فشار قیمت‌ها گفته‌اند؛ رقمی که نسبت به ۴۷ درصد ماه قبل جهش معناداری داشته است.

افت اعتماد مصرف‌کننده در آوریل یک ویژگی مهم داشت، مبنی بر اینکه این شاخص فراگیر بوده است. خلاف ماه‌های قبل که شکاف‌های درآمدی و سیاسی در داده‌ها دیده می‌شد، این بار تمام گروه‌های سنی، درآمدی و سیاسی همزمان و هم‌جهت بدبین‌تر شدند.

انتظارات یک‌ساله برای شرایط کسب‌وکار حدود ۲۰ درصد سقوط کرد و ارزیابی وضعیت مالی شخصی ۱۱ درصد تضعیف شد؛ نگرانی از قیمت‌های بالا و کاهش ارزش دارایی‌ها هر دو در این ماه افزایش یافتند.

شرایط خرید کالاهای بادوام و خودرو هم بدتر شده و دلیل آن هم قیمت‌های بالا بوده است. نکته تکنیکال مهم اینجاست که ۹۸ درصد از مصاحبه‌ها پیش از اعلام آتش‌بس موقت در ۷ آوریل انجام شده بود؛ یعنی این داده‌ها واکنش خالص بازار به اوج بحران را ثبت کرده‌اند، نه آرامش نسبی پس از آن. به‌عبارت دیگر، نظرسنجی میشیگان یک اسنپ‌شات از بدترین لحظه روانی مصرف‌کننده آمریکایی در ماه‌های اخیر است.

تورم انتظاری؛ از کف ژانویه تا اوج آوریل
روند داده‌های ماهانه یک الگوی «U» شکل واضح را نشان می‌دهد. انتظارات تورمی یک‌ساله از اوج ۶ درصدی در می و ژوئن ۲۰۲۵ به کف ۳.۴ درصدی در فوریه ۲۰۲۶ رسیده بود، اما از مارس دوباره شروع به صعود کرد و حالا با جهش آوریل به ۴.۸ درصد رسیده است. این عدد نه‌تنها از تمام سطوح ۲۰۲۴ بالاتر است، بلکه فاصله معناداری با بازه ۲.۳ تا ۳ درصدی پیش از پاندمی دارد.

آتش‌بس موقت؛ سیگنال بهبود یا توقف موقت؟
گزارش دانشگاه میشیگان همچنین یک هشدار در دل خود دارد. جوآن هسو، مدیر نظرسنجی دانشگاه میشیگان، هشدار داده که بهبود انتظارات اقتصادی مشروط به دو شرط است؛ اول اینکه مصرف‌کنندگان اطمینان یابند اختلالات زنجیره تامین ناشی از جنگ واقعاً پایان یافته، و دوم اینکه قیمت بنزین تعدیل محسوسی داشته باشد. این دو شرط مستقیماً به مسیر درگیری نظامی و تحولات بازار انرژی گره خورده‌اند و دو متغیری هستند که هیچ‌کدام در کنترل فدرال رزرو نیستند.

برای سرمایه‌گذار، این داده یک پیام روشن دارد؛ تا زمانی که ابهام ژئوپلیتیک پابرجاست، انتظارات تورمی چسبنده خواهند ماند و فدرال رزرو در موقعیتی قرار می‌گیرد که نه می‌تواند نرخ بهره را کاهش دهد و نه می‌تواند سیاست انقباضی را تشدید کند. زیرا هم تورم انتظاری بالاست، هم رشد اقتصادی در معرض فشار واقعی است. این همان تله‌ای است که بازارهای مالی در ماه‌های آینده باید با آن کنار بیایند.